Wonen in een historische parktuin - Sint-Niklaas

Voor een omvangrijke groene site in Sint-Niklaas onderzoekt FYNK hoe een bestaande historische woning en parktuin kunnen worden gecombineerd met een beperkt programma van nieuwe woningen. De studie vertrekt niet van maximale bebouwing, maar van de vraag hoe bijkomend wonen kan worden ingepast met zo weinig mogelijk verlies van de bestaande landschappelijke kwaliteiten.

Verdichten met een beperkte footprint

De site wordt gekenmerkt door een ruime parktuin met volwassen bomen en een historische woning die doorheen de tijd verschillende uitbreidingen kreeg. Binnen de geldende stedenbouwkundige randvoorwaarden werd onderzocht welke woonvorm het best aansluit bij die specifieke context.

Grondgebonden woningen zouden een groter deel van het terrein innemen en de parktuin sneller opdelen in afzonderlijke private tuinen. Daarom wordt in het voorontwerp onderzocht hoe gestapeld wonen een compacter alternatief kan bieden. De huidige studierichting gaat uit van maximaal tien wooneenheden, inclusief de historische woning.

De bestaande woning als onderdeel van het nieuwe geheel

Ook de bestaande bebouwing wordt niet als een vaststaand gegeven benaderd. Het oorspronkelijke hoofdvolume en de later toegevoegde delen werden afzonderlijk onderzocht op hun ruimtelijke, architecturale en functionele waarde.

Verschillende scenario’s vergelijken welke delen betekenisvol kunnen worden behouden en welke latere toevoegingen eventueel kunnen verdwijnen. Zo kan de historische woning opnieuw een volwaardig onderdeel worden van de site, zonder behoud als doel op zich te beschouwen.

Twee compacte woonvolumes in het park

Naast de historische woning worden twee nieuwe woonvolumes onderzocht. Ze worden aan de randen van de bestaande parktuin ingeplant, zodat het centrale groene karakter van de site zoveel mogelijk behouden blijft.

De gebouwen zijn compact opgebouwd en combineren verschillende appartementen binnen een beperkte footprint. Ruime terrassen worden naar de parktuin gericht en parkeren wordt zoveel mogelijk uit het landschap gehouden. Zo ontstaat een duidelijke overgang tussen individuele woonkwaliteit en een gedeelde groene omgeving.

Collectief groen als ruimtelijke kwaliteit

De parktuin wordt niet beschouwd als de resterende ruimte tussen gebouwen, maar als een bepalend onderdeel van het ontwerp. Bestaande bomen en groenstructuren sturen mee de positie en footprint van de nieuwe volumes.

Door wonen te bundelen ontstaat ruimte om een groot deel van het terrein als samenhangende groene omgeving te bewaren. De kwaliteit van het project ligt daardoor niet alleen in de woningen zelf, maar ook in de relatie tussen bebouwing, bestaande woning en landschap.

Haalbaarheid stuurt het ontwerp vanaf de start

De stedenbouwkundige mogelijkheden van de site werden al vroeg in het traject onderzocht. Bestemming, bouwdichtheid, typologie, bestaande bebouwing, groenstructuren, parkeren en ontsluiting worden daarbij niet afzonderlijk behandeld, maar als onderdelen van één ruimtelijke afweging.

Ook overleg met de stad maakt deel uit van dit voortraject. Door verschillende scenario’s en woontypologieën vroeg af te toetsen, kan het ontwerp verder worden ontwikkeld vanuit een beter onderbouwd stedenbouwkundig kader.

Een ontwerp in ontwikkeling

Het project bevindt zich momenteel in studie- en voorontwerpfase. De getoonde volumes en inrichting vormen daarom geen definitief ontwerp, maar tonen de ruimtelijke uitgangspunten die momenteel verder worden onderzocht.

De studie maakt zichtbaar hoe verdichting, hergebruik van bestaande bebouwing en behoud van landschappelijke kwaliteiten elkaar op deze site kunnen versterken.