Circulaire renovatie oude fabriek - Sint-Niklaas

Deze voormalige textielfabriek in Sint-Niklaas kreeg door renovatie en herbestemming een nieuwe functie als Het Binnenwerk. De bestaande industriële structuur vormt daarbij het vertrekpunt. Grote open ruimtes, draagstructuren en karaktervolle bouwelementen worden maximaal behouden en opnieuw ingezet binnen een programma met ateliers, jeugdwerking, repetitieruimtes, burelen en twee eventruimtes.

Door bestaande kwaliteiten te behouden en alleen gericht nieuwe ingrepen toe te voegen, blijft de ruimtelijke identiteit van de fabriek leesbaar terwijl het gebouw opnieuw intensief en veelzijdig gebruikt kan worden.

Vertrekken van de bestaande structuur

Het ontwerp begint bij een analyse van wat reeds aanwezig is. Structuur, draagkracht, ruimtelijke verhoudingen en bestaande materialen bepalen welke delen behouden kunnen blijven en waar aanpassingen noodzakelijk zijn voor het nieuwe gebruik.

Behoud wordt daarbij niet als doel op zich beschouwd. Bestaande elementen krijgen een plaats wanneer ze ruimtelijke, technische of gebruikswaarde hebben en worden waar mogelijk geïntegreerd in de nieuwe organisatie.

Van fabriekshal naar veelzijdige werk- en ontmoetingsplek

De grote open fabrieksruimtes worden opgedeeld zonder hun oorspronkelijke ruimtelijkheid volledig te verliezen. Ateliers bieden plaats aan startende creatieve ondernemers, terwijl andere zones ruimte geven aan jeugdwerking, repetities, burelen en ondersteunende functies.

Daarnaast worden twee grotere ruimtes ingericht voor evenementen en bijeenkomsten. Het uiteenlopende programma zorgt ervoor dat het voormalige fabriekspand gedurende verschillende momenten en door verschillende gebruikers actief wordt ingezet.

Hergebruik, comfort en toekomstig gebruik

Bestaande materialen en bouwelementen worden waar mogelijk behouden, opgewaardeerd en opnieuw ingezet. De aanwezige industriële structuur blijft daardoor zichtbaar en vormt mee de identiteit van de nieuwe ruimtes. Nieuwe toevoegingen worden bewust afgestemd op het bestaande gebouw en blijven leesbaar als hedendaagse ingrepen.

Om het gebouw opnieuw bruikbaar te maken voor uiteenlopende activiteiten worden comfort, gebouwschil en technieken gericht verbeterd. Daarbij wordt alleen ingegrepen waar dat functioneel of technisch nodig is, zodat bestaande kwaliteiten maximaal behouden blijven en tegelijk een hedendaags gebruik mogelijk wordt.

Deze manier van werken sluit aan bij de bredere FYNK-benadering van circulair bouwen: bestaande structuren en materialen behouden waar ze waarde hebben, hun gebruiksduur verlengen en nieuwe ingrepen gericht toevoegen waar het nieuwe programma dat vraagt.

Door de voormalige textielfabriek opnieuw een actief en gemengd programma te geven, blijft niet alleen de fysieke structuur behouden maar krijgt ook de bestaande ruimte opnieuw betekenis. Ateliers, jeugdwerking, werkplekken, repetitieruimtes en evenementruimtes kunnen naast elkaar functioneren binnen één gebouw.

Akoestisch ontkoppelde repetitieruimtes

Voor OJC Kompas, een van de grotere gebruikers van Het Binnenwerk, werden binnen de bestaande betonnen structuur drie repetitieruimtes opgebouwd als volledig ontkoppelde box-in-boxconstructies. Per repetitieruimte rust een afzonderlijke binnenbox via rubberpads op de bestaande betonvloer. Op deze ontkoppelde vloer staan de binnenwanden, waarop vervolgens een zelfdragend plafond rust. Zo blijft de volledige binnenbox constructief gescheiden van de bestaande betonnen schil.

Voor de wanden werd gewerkt met een dubbele lichte metalstudstructuur met rotswol en dubbele vezelgipsplaten van Fermacell. Hetzelfde principe van een relatief lichte maar massieve droge opbouw werd doorgezet in vloer en plafond. Door voldoende massa te combineren met een doorgedreven ontkoppeling kon ook op de verdieping een performante akoestische opbouw worden gerealiseerd zonder terug te vallen op veel zwaardere klassieke vloerconstructies.

Ook de akoestiek binnen de repetitieruimtes werd mee ontworpen. Absorberende panelen met rotswol in houten kaders en een akoestisch transparante doekafwerking beperken de nagalm en ondersteunen het gebruik als repetitieruimte.

De akoestische principes, detaillering en uitvoeringsopvolging werden door het architectenbureau zelf uitgewerkt, zonder afzonderlijk akoestisch studiebureau.